Informatie voor het bibliotheeknetwerk

Digitale inclusie voor mensen met verminderd zicht

8 januari 2021
In 2020 is de KB het project Digitale Inclusie met een leesbeperking gestart: zij ontwikkelt met Bartiméus, Visio, de Oogvereniging, Vereniging Onbeperkt Lezen, Passend Lezen en SeniorWeb een pilot met workshops. Ouderen van wie het zicht langzaam vermindert, krijgen hulp bij de ontwikkeling van hun digitale vaardigheden. De pilotfase start dit voorjaar in 5 bibliotheken: Almere, Hardenberg, Midden-Brabant, OBA en Heiloo.
Inhoudsblokken

Onze samenleving wordt steeds digitaler en vraagt steeds meer basisvaardigheden van burgers. Mensen die niet of minder goed kunnen zien, moeten extra hun best doen om goed te kunnen blijven deelnemen aan de samenleving.

Afbeelding
Logo Bibliotheekservice passend lezen
Body

Nederland kent een groeiende groep ouderen, wier zicht langzaam vermindert. Het is belangrijk om hen te ondersteunen in hun ontwikkeling van digitale vaardigheden. Denk bijvoorbeeld aan beeldbellen en e-books, kranten of tijdschriften lezen.

Workshops Digitale basisvaardigheden

We ontwikkelen workshops die de digitale toegankelijkheid voor deze mensen vergroot. Het gaat om: digitale basisvaardigheden, e-books lezen, beeldbellen en digitale kranten en tijdschriften lezen.
Deze workshops worden vervaardigd door Bartiméus, Visio, Passend Lezen en SeniorWeb, in opdracht van de KB. In de eerste helft van dit jaar worden bij wijze van pilot de workshops gegeven in de 5 genoemde bibliotheken.
In november zijn 4 webinars gegeven over digitale basisvaardigheden voor mensen met een verminderd zicht. Ze waren in korte tijd volgeboekt, waarna een wachtlijst ontstond. De belangstelling voor het onderwerp is dus groot.

Mogelijkheden voor mensen met een leesbeperking

We doen onze bankzaken en belastingaangifte online, we zoeken bustijden online op, enzovoort. Voor mensen die slechter gaan zien, kan de digitale wereld juist toegankelijker zijn dan de papieren wereld. Vooral de iPad en iPhone bieden mogelijkheden voor blinde en slechtziende mensen. Zo kun je een ‘voice over’ laten voorlezen wat er op het scherm gebeurt of laten vertellen wie er belt. Je kunt beelden vergroten met de zoom-functie, de lettergrootte aanpassen of het contrast veranderen.

Het bibliotheekstelsel zet zich óók in voor mensen met een leesbeperking, bijvoorbeeld met collecties grootletterboeken, luisterboeken en soms daisyroms.
Voor mensen met een leesbeperking bestaat de Bibliotheekservice Passend Lezen (BPL) met specialiseerde materialen: een grote collectie gesproken boeken, kranten en tijdschriften in zowel streaming als op daisyrom en een collectie braille. Verder verzorgen zij aanvullende diensten.

'Middengroep' ondersteunen

Om burgers met een leesbeperking te ondersteunen sprak de KB met partijen die zich inzetten voor mensen met een leesbeperking. Zij bespraken hoe bibliotheken en Passend Lezen zich kunnen inzetten voor digitale inclusie voor deze groep, uitgaande van de voorzieningen en diensten die bibliotheken voor het algemene publiek hebben ingericht. En welke samenwerking tussen de bovengenoemde partijen nodig is. Voor mensen met een zwaardere leesbeperking zijn algemene voorzieningen niet meer toereikend. Vaak moet men terugvallen op specialistische zorg. Enerzijds omdat de specialistische kennis ontbreekt, anderzijds omdat specialistische hulpmiddelen nodig zijn.

We constateren dat er een middengroep is: mensen die in de loop van hun leven een verminderd zicht krijgen. Deze mensen vallen letterlijk tussen de algemene en specialistische voorzieningen. In de pilot gaan de partijen, met de pilot-bibliotheken, op zoek naar mogelijkheden om deze middengroep beter te bedienen.