Informatie voor het bibliotheeknetwerk

Steun voor fysieke boekhandel in coronatijd

26 november 2020
Tijdens de lockdown is de Nederlandse consument meer gaan lezen. Veel van de boeken werden in die tijd online gekocht. Tegelijk gaven veel consumenten juist in die tijd de voorkeur aan de fysieke boekhandel. Ook het leengedrag van consumenten veranderde als gevolg van de lockdown. Dat blijkt uit de meest recente meting van het kwartaalonderzoek van Stichting Marktonderzoek Boekenvak (SMB) en marktonderzoeksbureau GfK, waarin wordt ingegaan op de invloed die de coronacrisis heeft gehad op het lees-, koop- en leengedrag van Nederlandse consumenten.
Inhoudsblokken

Meer online boekverkoop

Het percentage consumenten dat zijn laatste boek in de online winkel kocht, steeg van een derde voor de lockdown naar bijna de helft tijdens de lockdown. Deze verschuiving naar online is ook terug te zien in de KVB Boekwerk Weekmonitor Corona, die in het voorjaar een flinke piek in het omzet- en afzetaandeel van het online kanaal toonde.

Afbeelding
Boekhandel
Body

Bol.com groeit tijdens lockdown

Bol.com is in Nederland de grootste verkoper. 32% van de respondenten heeft in het voorjaar van 2020 daar zijn boeken gekocht, 5% meer dan in 2019. Vooral jongere kopers – onder de 50 jaar – kopen bij Bol.com. Dat de webwinkel in populariteit is gestegen, heeft waarschijnlijk te maken met corona: 16% van de respondenten zegt bij Bol.com te kopen vanwege de coronamaatregelen. Maar ook andere factoren spelen al jaren een rol bij de groei van online. Hierbij zijn de grootste factoren het zoekgemak, het vanuit huis kunnen winkelen en de openingstijden.

Waarde van fysieke boekhandel

Ondanks de extra druk die corona geeft om online te winkelen, geeft nog steeds meer dan de helft van de consumenten de voorkeur aan de fysieke boekhandel bij het kopen van nieuwe papieren boeken. Maar liefst vier op de tien consumenten zegt de voorkeur te geven aan de fysieke boekwinkel waar hij altijd komt. Nog eens een kwart koopt bij voorkeur in een willekeurige fysieke boekwinkel. Deze loyaliteit aan de fysieke boekwinkel is gestegen sinds 2019. Mogelijk speelt corona hier een rol: de voornaamste reden die men aangaf om in de lokale winkel te kopen was het steunen van de lokale ondernemers. Andere belangrijke redenen zijn dezelfde die de consument al jaren aangeeft: de prettige en inspirerende omgeving die de boekhandel biedt, de persoonlijke bediening en het advies van het personeel. Het onderzoek Beleving kopers en leners van boeken dat eerder dit jaar verscheen gaat dieper in op hoe consumenten de fysieke en de online winkel beleven.

Boekwinkel belangrijk voor het straatbeeld

Ook het belang van een boekhandel in het straatbeeld is niet te ontkennen. Men koopt graag bij een boekhandel die in de buurt is (34%) of waar men langskomt tijdens het winkelen (31%). Ook vindt meer dan de helft van de respondenten het belangrijk dat er een boekwinkel in de buurt is en dat een boekwinkel een winkelstraat prettiger maakt.

Invloed gesloten bibliotheek op leesgedrag

Voor 22% van de bibliotheekbezoekers had de afwezigheid van de bibliotheek negatieve gevolgen op het leesgedrag. Ook de bezoekers die negatieve gevolgen ervoeren, vonden veelal een weg om wel te kunnen lezen, door te lenen, gebruik te maken van de online bibliotheek of te kopen). In deze periode namen de bekendheid en het aantal gebruikers van de online Bibliotheek toe.

Lezen in coronatijd

Veel Nederlanders hebben hun door de lockdown gekregen vrije tijd benut om meer te gaan lezen. Ook zijn ouders hun kinderen meer gaan voorlezen. Het artikel Leesgedrag in coronatijden gaat hier verder op in.

KVB Boekwerk presenteert het onderzoek dat wordt uitgevoerd door GfK in opdracht van de Groep Algemene Uitgevers, Koninklijke Boekverkopersbond, Stichting CPNB, Stichting Lezen en Koninklijke Bibliotheek.