Informatie voor het bibliotheeknetwerk

Terugblik op de bijeenkomst Sociale werkbedrijven en bibliotheken

12 november 2020
Op 29 oktober vond de sessie Sociale werkbedrijven en bibliotheken plaats, bedoeld om kennis te maken en te inspireren. En dat lukte! Beide partijen willen mensen ondersteunen die onvoldoende (taal)vaardig zijn. Met 3 aansprekende praktijkvoorbeelden werd duidelijk hoe de samenwerking tussen sw-bedrijven en bibliotheken eruit kan zien en hoe zij mensen verder kunnen helpen.
Inhoudsblokken

Martine Pauli, communicatie-adviseur SBCM vertelt over de sociale werkbedrijven:

  • Nederland telt zo'n 100 sociaal werkbedrijven. Ze helpen mensen met afstand tot de arbeidsmarkt aan een passende werkplek, bij voorkeur bij een reguliere werkgever. Deze 'mens-ontwikkel­bedrijven' leggen de focus op wat mensen wél kunnen. Zo dragen zij bij aan passend betaald en duurzaam werk voor deze mensen.
Afbeelding
Man maakt schijfoefening in schriftje
Body
  • SBCM ondersteunt met onderzoek en activiteiten, zoals de gratis WERK-portal.nl: een online leerprogramma voor mensen zonder startkwalificatie. Bibliotheken kunnen dit laten toevoegen aan Oefenen.nl. Lees meer over de samenwerking tussen de WERK-portal.nl en Oefenen.nl.
  • SBCM werkt met Cedris samen in het Kenniscentrum Inclusieve en Sociale werkgelegenheid. Dit centrum biedt bundeling, doorontwikkeling en kennisdeling van de expertise die nodig is om mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt naar passend, betaald en duurzaam werk te begeleiden.
  • Zie ook webpagina SBCM met het jaarverslag 2019 en de kennisagenda 2020.

Maaike Toonen, programmamanager Bibliotheek en basisvaardigheden KB, vertelt wat de bibliotheek doet en wat de rol van de KB hierin is. Zie haar presentatie.

Verhalen uit de praktijk

Deventer

Patricia Poelmann van Bibliotheek Deventer en Judith Brouwer van Connected vertellen over de pilot die beide organisaties zijn gestart.  

  • Bibliotheek en SW-bedrijf tekenden een intentieverklaring voor samenwerking die met subsidie tot stand is gekomen. Het project is gestart in augustus en loopt tot februari.
  • Taalaanbieder Toptaal is hierbij betrokken en houdt een intake met de cursisten. De individuele leerbehoeften worden opgenomen in het aanbod. Voorwaarde voor deelname is dat cursisten leerdoelen hebben en commitment geven om er tijd aan te besteden.
  • De 10 medewerkers van Connected krijgen 2 maal per week in werktijd les bij Connected en daarnaast huiswerkopdrachten. Zij gebruiken een werkboek van Oefenen.nl. Vrijwilligers helpen de docent en bij het huiswerk. De lessen gaan over de dagelijkse omgeving.
  • Dit aanbod is voor NT1-medewerkers van het SW-bedrijf met een achterstand in taal- en soms digitale vaardigheden. Zij leren in een beschermde werkomgeving.
  • De bibliotheek is penvoerder van het project, heeft de begroting opgesteld en zorgt voor financiële verantwoording en monitoring, en levert vrijwilligers.
  • De financiering is deels gemeentelijk, deels provinciaal voor Taal werkt.
  • De vrijwilligers zijn van het taalhuis van de bibliotheek. Zij hebben een basistraining gedaan.
  • De formule werkt goed en brengt veel enthousiasme. De deelnemers zijn gedreven en vinden het leuk. Ze lezen in de pauze en zijn trots als ze thuis ook doen. Handschriften worden netter, ze worden beter in spelling en letten bijvoorbeeld op hoofd- en kleine letters.

Cuijk

Zie het filmpje waarin Karin Hoppenbrouwers van de bibliotheek in Cuijk en Harm van Zutphen van het sociaal werkbedrijf IBN vertellen over hun samenwerking.

  • Het gaat om een combinatie van meerdere vaardigheden, naar persoonlijke behoeften.
  • De bibliotheek regelt de ruimte en financiering. De gemeente subsidieert de pilot, die loopt tot januari. De betaling is gelijk verdeeld over de deelnemer, IBN en de bibliotheek, die ook boeken ter beschikking stelt. 
  • Per week zijn er 2 bijeenkomsten van 1,5 uur. Sommige mensen oefenen 1-op-1 met een vrijwilliger. Een aantal mensen komt beide keren.
  • Biblioplus heeft 7 gemeenten waarvan het project nu loopt in Bergen en Cuijk. De bibliotheek wil dit uitbreiden naar meer gemeenten.
  • Er was al zo'n 10 jaar samenwerking tussen bibliotheek en IBN rond lessen voor medewerkers. Er zijn nu 21 groepjes verspreid over 4 vestigingen. Deelnemers mogen maximaal 2 jaar meedoen en worden gestimuleerd daarna over te stappen naar het reguliere aanbod in de bibliotheek. Hierover volgt overleg met een taalleverancier in Cuijk.
  • Suggesties voor andere bibliotheken: zorg dat mensen kunnen starten en niet op een wachtlijst hoeven als ze eindelijk moed hebben verzameld. De intake bij het sw-bedrijf verlaagt de drempel. Langs deze weg komen mensen makkelijker naar de bibliotheek.

Kennemerwaard

Raymond Westenberg van Bibliotheek Kennemerwaard en Annabel Grooteman van WNK vertellen hoe beide organisaties samen een leerplein hebben opgezet.

  • Een jaar geleden is de bibliotheek gestart met het plein. Van WNK komen medewerkers 1 uur per week aan basisvaardigheden werken. Op het hoogtepunt waren er 70 deelnemers, van wie driekwart NT1.
  • Doel is mensen zelfredzamer te maken en meer zelfvertrouwen te geven door hen meer ontwikkeling te bieden. Eerder lukte het niet goed om mensen naar de bibliotheek te laten gaan. Daarom vindt de begeleiding plaats in het SW-bedrijf.
  • Iedereen krijgt een intake, waarin wordt besproken wat men precies wil leren en waarom. Dat wordt genoteerd in het mapje van de deelnemer, net als later de evaluatie. Per lesgroep zitten mensen met verschillende leerdoelen bij elkaar. Mensen nemen deel, variërend van 6 keer tot ruim een half jaar, afhankelijk hoeveel herhaling zij nodig hebben.
  • Vanwege corona kunnen er minder mensen oefenen; dit gebeurt nu met 1-op-1-begeleiding tot het leerplein weer open kan.
  • Een taalambassadeur van WNK helpt bij de werving van haar collega's. Dat werkt heel goed.
  • Vanuit een gemeentesubsidie hebben de partijen gewerkt met betaalde mensen.
  • In de lessen wordt Oefenen.nl gebruikt (Klik & Tik en reken­programma's). De medewerkers zijn niet apart getraind voor deze begeleiding, maar kunnen wel een groep leiden en weten hoe Oefenen.nl werkt. Vragen daarbuiten beantwoordt een andere medewerker met specifieke kennis.
  • Tip: ga erop uit; zoek samenwerkingspartners en verdiep je in de doelgroep; het zijn kwetsbare mensen. Wees een van hen en gebruik humor. Je kunt ook veel van hen leren. Houd contact tussen SW-bedrijf en bibliotheek. Kom geregeld bij elkaar, ook als het al loopt.

Gouda

De collega die de case van Gouda zou presenteren, is helaas ziek.
Wil je meer weten over Promen en de bibliotheek Gouda, mail dan aan stephanie.verhagen@kb.nl.

Afronding & vervolg

  • In de sessie is veel enthousiasme en bevlogenheid gebleken. Het werken met deze doelgroep geeft veel voldoening: om te zien hoe trots mensen zijn als ze een boek lezen, weten hoe ze woorden moeten schrijven en als zij hun certificaat krijgen. Veel mensen willen graag verder in een volgende groep. En zij steken anderen aan met hun enthousiasme.
  • De voorbeelden tonen dat werken aan een gemeenschappelijk doel belangrijk is én werkt.
  • Opvallend is ook het hoge bereik onder NT1. Het programma Bibliotheek en basisvaardigheden benadrukt dit hogere bereik al jaren. Deze 3 voorbeelden zijn uitstekend geschikt voor navolging, maar ook om mee te nemen in gesprekken met landelijke partners en het ministerie.
  • In de subsidieregeling van Tel mee met Taal kunnen werkgever en bibliotheek ook een aanvraag indienen.
  • Bibliotheken en SW-bedrijven die met elkaar in contact willen treden, kunnen dit doorgeven aan de KB. Zij worden dan aan elkaar gekoppeld. Mail: maaike.toonen@kb.nl.
  • SBCM deelt ervaringen via haar nieuwsbrief. Ook zij kan de bibliotheek helpen om contact te leggen met de juiste contactpersoon in het SW-bedrijf. Mail: info.sbcm@caop.nl.