Informatie voor het bibliotheeknetwerk

Basisvaardigheden voor volwassenen 2022

  1. Technische toelichting

Technische achtergrond van het onderzoek

Enquête

De onderzoeksgegevens gebruikt in dit rapport zijn gebaseerd op enquêtegegevens die via de Bibliotheekmonitor zijn verzameld. De enquêtes zijn afgenomen in de periode maart-juni 2023. Tenzij anders vermeld, hebben de gegevens betrekking op het kalenderjaar 2022. 

De vragenlijst voor het onderzoek is opgesteld door de afdeling Onderzoek van de KB, in afstemming met verschillende experts die in het bibliotheekveld werkzaam zijn binnen het domein basisvaardigheden voor volwassenen. Deze vragenlijst is gebaseerd op de meting Basisvaardigheden voor volwassenen over de kalenderjaren 2016 tot en met 2022 en geoptimaliseerd naar aanleiding van de vorige rapportages en recente ontwikkelingen in het beleid. Derhalve is het niet mogelijk om alle resultaten in dit rapport met de voorgaande metingen te vergelijken. 

Sinds de start van het programma Digitale inclusie wordt data verzameld over het aanbod en de opbrengsten van de IDO’s. De Outputregistratietool – die eind 2020 werd geïntroduceerd – helpt daarbij. Dat is een tool waarin bibliotheken onder andere kunnen bijhouden hoeveel en wat voor vragen bezoekers bij het IDO stellen. De resultaten van de IDO registraties uit de Outputregistratietool zijn verwerkt in een dashboard, en worden per kwartaal geüpdatet. Het dashboard biedt inzicht in de inrichting van de registrerende IDO’s, de achtergrond van de bezoekers en hun vragen en de geboden hulp. Zo kan de data uit de Outputregistratietool ingezet worden om de IDO dienstverlening te evalueren, optimaliseren en verantwoorden en worden ingezet voor de feedbackloop naar de uitvoeringsorganisaties en lokale overheid, om hun dienstverlening te verbeteren (KB, 2023). 

Populatie en respons

Via de Bibliotheekmonitor zijn 137 basisbibliotheken per e-mail uitgenodigd om deel te nemen aan het onderzoek. Binnen de veldwerkperiode is de vragenlijst volledig ingevuld door alle 137 bibliotheken (100% respons). Deze resultaten zijn representatief voor de totale populatie. De oorzaken van (item)non-respons zijn uiteenlopend, maar doorgaans niet gerelateerd aan de intensiteit van de dienstverlening rondom basisvaardigheden voor volwassenen.

De in deze rapportage gepresenteerde resultaten hebben betrekking op alle 137 basisbibliotheken. Ook in 2021 hebben we van alle bibliotheken een ingevulde vragenlijst ontvangen. Ook de resultaten van 2022 zijn dus – met een betrouwbaarheidsniveau van 95% en een foutmarge van 5% – representatief voor de totale populatie. Om uitspraken te kunnen doen over verschillen met de voorgaande metingen, dient rekening te worden gehouden met deze marge. 

Kwaliteit van de data

Gedurende de analyse van de data bleek de kwaliteit van de gegeven antwoorden op sommige vragen niet voldoende om als representatieve cijfers in deze rapportage te presenteren. De respons bleek op enkele vragen ontoereikend, bijvoorbeeld door onvoldoende registratie om specifieke vragen te beantwoorden en selectievragen met een beperkt aantal waarnemingen. 

In deze rapportage wordt op totaalniveau duiding gegeven aan de resultaten. Waar mogelijk worden interessante verschillen met voorgaande jaren en tussen diverse typen bibliotheken tekstueel benoemd. De bibliotheken zijn getypeerd naar aantal inwoners in het werkgebied. 

Hierbij wordt onderscheid gemaakt tussen bibliotheken in de klassen:

  • S (< 50.000 inwoners)
  • M (50.000- 100.000 inwoners)
  • L (100.000-200.000 inwoners) 
  • XL (> 200.000 inwoners)

Vanwege het beperkte aantal waarnemingen per categorie is de waarde van deze uitsplitsingen echter indicatief. 

Infographic en dashboard

In aanvulling op de landelijke rapportage hebben alle deelnemende bibliotheken een individuele infographic ontvangen. Daarnaast zijn de resultaten op individueel bibliotheekniveau nader te analyseren via het dashboard Basisvaardigheden op Bibliotheekinzicht. Dit dashboard biedt bibliotheken de mogelijkheid hun individuele resultaten af te zetten tegen de landelijke cijfers, de resultaten van de provincie en bibliotheken van vergelijkbare grootte.