Informatie voor het bibliotheeknetwerk

Dossier Bibliotheekstatistiek 2018

  1. Begrippenlijst

Een overzicht van veelgebruikte termen en de definities die in de Gegevenslevering Wsob gehanteerd worden
Een overzicht van veelgebruikte termen en de definities die in de Gegevenslevering Wsob gehanteerd worden.
Accounts (landelijke digitale openbare bibliotheek)

Om gebruik te kunnen maken van de producten van de landelijke digitale openbare bibliotheek moet een gebruiker een account aan maken bij de digitale bibliotheek. Dit account kan gekoppeld worden aan het lidmaatschap van de lokale of digitale bibliotheek. Bij de LuisterBieb en de VakantieBieb moet een gebruiker zijn account na registratie nog activeren. Accounts die niet zijn geactiveerd en niet gekoppeld kunnen worden aan een geldig lidmaatschap worden niet meegerekend. Peildatum 31 december 2018.

Actieve accounts

Het aantal geldige accounts op 31 december 2018 waarmee in het peiljaar minstens één digitaal product is gebruikt.

Activiteiten

Fysieke activiteiten, georganiseerd door de bibliotheek. De activiteit hoeft niet in de bibliotheek plaats te vinden, maar de bibliotheek is wel (één van) de organiserende partij(en). Deelnemers van de activiteit kunnen zowel bibliotheekleden als niet-leden zijn. Activiteiten voor het primair en voortgezet onderwijs, zowel in de bibliotheek als op school, met uitzondering van klassikaal lenen, worden ook meegerekend. Cursussen die worden aangeboden door de bibliotheek, worden per cursusdag of -bijeenkomst als één aparte activiteit meegeteld.

Activiteiten - Educatie en ontwikkeling

Denk hierbij aan activiteiten gericht op de ontwikkeling van informatievaardigheden en mediawijsheid voor het primair en voortgezet onderwijs, activiteiten voor volwassenen op het gebied van taalvaardigheid en digitale vaardigheden.

Activiteiten - Kennis en informatie

Het gaat hier om activiteiten gericht op informatie en kennisdeling, zoals voorlichtingsbijeenkomsten of informatieavonden over onderwerpen zoals werk en inkomen, gezondheid, juridisch, maatschappelijke en wetenschappelijke thema's.

Activiteiten - Kunst en cultuur

Activiteiten zoals lezingen, exposities, cursussen/workshops, theatervoorstellingen, filmvertoningen, concerten, open podium (bijv. poëzie, zang), kunstroutes/stadswandeling.

Activiteiten - Leesbevordering en kennismaking met literatuur

Denk aan activiteiten rondom leesbevordering voor het primair en voortgezet onderwijs, voor- en vroegschoolse educatie, buitenschoolse activiteiten op het gebied van lezen en leesclubs.

Activiteiten - Ontmoeting en debat

Het gaat hier om activiteiten gericht op samenkomst (bijv. inloopkoffie, themacafé, lunch, quiz, markt) en/of discussie over maatschappelijke thema's.

Bestuurlijke samenwerking

Bibliotheekorganisaties waarin zowel de bibliotheek als andere instellingen verenigd zijn en waarin zaken als bestuur, financiële en juridische zaken gezamenlijk worden opgepakt.

Collectie- en mediakosten

De kosten die rechtstreeks met de kosten van aanschaf en onderhoud van de collectie en media te maken hebben, incl. leenrecht en verzekering van de collectie.

Collectie

Het totaal aantal exemplaren in eigendom van de bibliotheken, inclusief verhuurd materiaal en collecties ten behoeve van school-mediatheekdiensten (bijvoorbeeld in het kader van de Bibliotheek op school), materiaal voor uitleenposten en dergelijke. Peildatum: 31 december 2018.

Drempeloverschrijdingen

Het totale aantal binnenkomende geregistreerde bezoeken bij lokale bibliotheken gedurende 2018.

E-book

E-books zijn elektronische versies van boeken en kunnen via onlinebibliotheek.nl worden geleend. Hierbij heeft de lener 4 weken lang toegang tot het e-book. Er is geen verlenging van de leenperiode mogelijk, maar na het verlopen daarvan kan het e-book opnieuw worden geleend.

E-book licenties

Voor e-books spreken we niet over de omvang van de collectie, maar over het aantal e-book licenties in 2018. Een licentie is een (tijdelijke) overeenstemming met de rechthebbende(n) om het e-book van een titel uit te lenen aan de leden van de (landelijke digitale) openbare bibliotheek. Waar de fysieke collectie van de openbare bibliotheken meerdere exemplaren van één titel kan bevatten, bevat de e-book collectie één exemplaar per titel (volgens het systeem van 'one copy multiple users').

Eigen inkomsten

Inkomsten van gebruikers zoals abonnementsgelden, contributies, leengeld en boetes van ingeschreven gebruikers.

Huisvestingskosten

De kosten die voortvloeien uit de huisvesting en inrichting van de bibliotheek.

ILS

Integrated Library System, het systeem waar de klanten in geregistreerd worden en het uitleenproces in beheerd wordt (bijv. Wise, Vubis, Concerto of Brocade).

Interbibliothecair leenverkeer (IBL)

Via IBL heeft elk bibliotheeklid toegang tot de gezamenlijke, brede collecties van alle openbare bibliotheken in Nederland. Bibliotheekleden kunnen materialen die niet aanwezig zijn bij de lokale bibliotheek aanvragen. Deze materialen worden dan geleverd door een bibliotheek binnen de provincie, of, als ze daar niet zijn, door een bibliotheek elders in het land.

Jeugdleden

Leden die op 31 december 2018 17 jaar of jonger zijn en een geldig lidmaatschap hebben.

Landelijke digitale openbare bibliotheek

De landelijke digitale openbare bibliotheek omvat de gezamenlijke digitale collectie van openbare bibliotheken. Deze collectie bestaat uit e-books, luisterboeken en cursussen die via onlinebibliotheek.nl worden aangeboden. Daarnaast worden er in de zomerperiode ook e-books via VakantieBieb aangeboden.

Leden

Dit zijn de persoonlijk geregistreerde geldige lidmaatschappen, inclusief lidmaatschappen van de bibliobus. Het gaat hierbij om lidmaatschappen voor het lenen van materialen, op 31 december 2018. Iemand is ook nog lid tot uiterlijk 3 maanden na de laatste datum dat het lidmaatschap is afgelopen. Niet meegeteld worden: collectieve lidmaatschappen van bijv. scholen, tehuizen en dergelijke, proefabonnementen en/of overige vaste uitleenpunten.

Lokaal leenverkeer

Overkoepelende term voor aanvragen en transportbewegingen tussen locaties van één bibliotheekorganisatie.

LuisterBieb

Via de LuisterBieb worden luisterboeken aangeboden die gebruikers kunnen downloaden om offline te beluisteren op smartphones en tablets met IOS- of Android-besturingssystemen. Een deel van de titels in de LuisterBieb is gratis toegankelijk zonder koppeling met een lidmaatschap. Met een lidmaatschap van de lokale of digitale bibliotheek is het volledige aanbod van de LuisterBieb toegankelijk.

Luisterboeken

Een luisterboek (ook wel audioboek) is een geluidsopname van een voorgelezen boek, maar kan ook een geluidsopname van een college zijn.

Personeel

Het aantal personeelsleden werkzaam in de openbare bibliotheek, met een vast dienstverband in loondienst van de eigen bibliotheekorganisatie of van de POI per 31 december 2018.

Personeelskosten

Direct aan eigen personeel toerekenbare kosten, inclusief kosten voor studie en deskundigheidsbevordering.

Provinciale ondersteuningsinstellingen (POI's)

POI's ondersteunen openbare bibliotheken bij hun werkzaamheden. Vanuit de Wsob hebben de POI's een aantal netwerktaken en zijn zij verantwoordelijk voor het interbibliothecair leenverkeer (IBL) en de ontwikkeling van innovaties ten behoeve van lokale bibliotheken.

Provinciale subsidies

Totale inkomsten aan provinciale subsidies voor projecten of PLUSbibliotheken (niet voor POI functie).

Subsidies en bijdragen gemeenten

Inkomsten uit exploitatiesubsidie gemeenten, projectsubsidies, doelsubsidies en overige bijdragen van gemeenten.

Uitleningen

Het aantal keer dat de materialen zijn uitgeleend (exclusief verlenging) in 2018. Het gaat hierbij over het totaal van uitleenpunten, inclusief uitleningen via scholen die gebruik maken van een uitleensysteem dat in beheer is van de bibliotheek.

VakantieBieb

Via de VakantieBieb worden in de periode van de zomervakantie (juni tot en met augustus) gratis e-books voor jeugd en volwassenen aangeboden op smartphones en tablets met IOS- of Android-besturingssystemen. Hiervoor is geen bibliotheek lidmaatschap vereist.

Volwassen leden

Leden die op 31 december 2018 18 jaar of ouder zijn en een geldig lidmaatschap hebben.

Vrijwilligers

Het aantal vrijwilligers dat er in totaal opgenomen was in het vrijwilligersbestand van de bibliotheekorganisatie op 31 december 2018.