Informatie voor het bibliotheeknetwerk

Dossier Digitaal Burgerschap

Kijktips

Films, documentaires en meer om je kennis te vergroten
Er valt genoeg te lezen, kijken en luisteren over digitaal burgerschap. Vergaap je bijvoorbeeld aan een twaalf uur durende talkshow over vijftig jaar world wide web, duik in de schaduwkant van de internetsamenleving, luister je wijzer over internetprivacy en denk mee over ethiek, wereldeconomie en nieuwe technologieën.
Bits of Freedom & De Balie: The Internet Marathon

Bits of Freedom & De Balie: The Internet Marathon

In The Internet Marathon namen Bits of Freedom en De Balie in september 2020 een duik in de kosten en baten van vijftig jaar internet. In een twaalf uur durend programma verkenden zij samen met dertig nationale en internationale gasten alle hoeken en gaten van het wereldwijde web – van de kabels onder de grond tot de satellieten in de lucht, van de meest bezochte pagina's tot ondergrondse weblogs. Ook KB-curator digitale collecties Kees Teszelszky en congrescurator Marleen Stikker waren te gast.

Bekijk de opening van The Internet Marathon

Netflix: The Social Dilemma

Netflix: The Social Dilemma

Netflix-documentaire The Social Dilemma laat zien hoe de socialemediakanalen die we zo graag bezoeken profiteren van onze data. Onder meer de oprichter van Pinterest, de uitvinder van de likebutton op Facebook en programmeurs die aan de vooravond stonden van Twitter worden aan het woord gelaten over de intenties en impact van hun uitvindingen. Gevolgen waar zij in veel gevallen inmiddels niet meer achter staan: inmiddels zien ze hoe sociale media onze blik op het scherm gericht houden, koste wat het kost, verwikkeld in een gevecht om de aandacht van zoveel mogelijk mensen ter wereld. Want kijktijd is data, en data zijn macht.

Lees meer over The Social Dilemma

Jan Willem van Wessel

Jan Willem van Wessel: AI en de bibliotheek

Kunstmatige intelligentie en de bibliotheek – je zou denken dat weinig begrippen verder uit elkaar liggen dan die twee. De bibliotheek staat voor eeuwen van gestolde, door mensen gecureerde kennis. AI bestaat nauwelijks een paar decennia en gaat over machines die razendsnel leren, informatie verwerken, analyseren en verbanden zien. De bibliotheek is altijd de onbetwiste autoriteit geweest op het gebied van het ordenen van informatie en het beschikbaar maken van kennis. Kunstmatige intelligentie daarentegen wordt zowel verheerlijt als verketterd en levert resultaten die niet door iedereen op dezelfde waarde worden geschat. In een serie blogs staat Jan Willem van Wessel, hoofd van de sector Verwerking en Behoud (V&B) van de KB, stil bij dit markante duo.

Lees de openingsblog van Jan Willem van Wessel

David Lankes

David Lankes: AI en bibliothecarissen

Hoe beïnvloedt kunstmatige intelligentie de dagelijkse taken van bibliotheekmedewerkers? Daarover ging de KB in gesprek met bibliotheekgoeroe David Lankes tijdens Bieb-a-palooza. Lankes benadrukt dat AI weliswaar een deel van de taken van bibliothecarissen overneemt, maar dat de mens altijd nodig blijft om de taak van de bibliotheek goed te kunnen blijven uitvoeren. Daarnaast wordt de gidsfunctie van de bibliotheek door het digitale landschap steeds belangrijker.

Bekijk het KB-college

Roland Duong

Roland Duong: De slag om het internet

In De slag om het internet van VPRO Tegenlicht gaat Roland Duong op zoek naar een eerlijker, veiliger en socialer internet. Daarover gaat hij in gesprek met tech- en privacyexperts, journalisten, filosofen en beleidsmakers, in de vorm van podcasts, livestreams, artikelen en blogs. Zijn centrale vraag: hoe kunnen we ons verweren tegen algoritmes, desinformatie en smartphoneverslavingen, die leiden tot polarisatie en ontwrichting in onze samenleving? Hij stelt niet alleen digitale misstanden aan de kaak, maar gaat ook op zoek naar oplossingen.

Ga naar de website

Coded Bias

Coded Bias

Gezichtsherkenning is een mooie uitvinding, maar wat als de technologie jouw gezicht niet herkent? Dat ervoer Joy Buolamwini, onderzoeker bij MIT Media Lab. Haar donkere huidskleur bleek niet te kunnen worden gelezen. Coded Bias volgt haar gevecht om de allereerste wetgeving in de Verenigde Staten om vooroordelen tegen te gaan in de algoritmen die ons allemaal beïnvloeden. Daarmee kaart deze documentaire meer grote vragen aan. Want wat betekent het als kunstmatige intelligentie steeds meer onze vrijheid gaat beheersen? En wat zijn de gevolgen voor de mensen tegen wie AI bevooroordeeld is?

Lees meer over Coded Bias

Yuval Noah Harari

VPRO Tegenlicht: Mensen, goden en technologie

Niemand weet hoe onze wereld er over 25 jaar uitziet. Misschien wordt ons werk overgenomen door autonome robots en worden wij daarmee de slaven van de door onszelf gecreëerde technologie. Mogelijk loopt het niet zo'n vaart, worden we onsterfelijk en kunnen we onszelf daarmee tot goden verklaren in ons zelfgecreëerde hoog intelligent systeem. De grote vragen over de toekomst van de mens en zijn verhouding tot technologie legt VPRO Tegenlicht voor aan drie belangrijke denkers van deze tijd: Kevin Kelly, Yuval Noah Harari en Koert van Mensvoort. Zij voeren gesprekken over de betekenis van het leven in een door technologie vormgegeven nabije toekomst.

Bekijk de aflevering

Netflix: The Great Hack

Netflix: The Great Hack

Met documentaire The Great Hack geeft Netflix inzicht in een van de grootste grote datalekschandalen uit de geschiedenis: die van het Britse bedrijf Cambridge Analytica, dat persoonlijke gegevens van Facebookgebruikers ongevraagd gebruikte voor politieke advertenties. Daarmee beïnvloedden zij de uitkomsten van zowel het Brexit-referendum als de Amerikaanse verkiezingen in 2016. Aan de hand van persoonlijke verhalen van oud-medewerkers, journalisten en specialisten wordt deze materie uit de doeken gedaan

Bekijk The Great Hack op Netflix 

PublicSpaces Conference

PublicSpaces Conference

Op 11 en 12 maart 2021 organiseerden PublicSpaces, Pakhuis de Zwijger en Waag een conferentie om het internet te redden. In deze conferentie gingen ze op zoek naar manieren hoe we het internet weer tot een gezonde publieke ruimte kunnen maken. Professionals uit de publieke gingen op zoek naar een uitweg van big tech en gingen voor ontwikkelaars op zoek naar alternatieven systemen voor een veilig, open en eerlijk internet. De conferentie werd afgesloten met een publieke talkshow over de gevaren van het huidige model, maar ook met concrete mogelijkheden voor een toekomstig internet zonder surveillance-kapitalisme en met gezonde alternatieven die we meteen kunnen inzetten.

Lees meer over de conferentie