Basisvaardigheden volwassenen

Gezondheid

Het thema Gezondheid en (digitale) zorg wordt steeds belangrijker in de educatie- en informatiefunctie van de bibliotheek. Gezondheidsvaardigheden zijn nodig om goed te kunnen omgaan met je gezondheid en met ziekte. Het gaat om informatie verkrijgen, begrijpen en gebruiken bij beslissingen nemen. Denk aan voorbeelden als hulp bij donorregistratie en corona-afspraken maken. Borging en verdieping vormen een volgende stap.
Inhoudsopgave
Inhoudsblokken

Veel bibliotheken doen al iets rond het thema, bijvoorbeeld:

  • Lesprogramma DigiVitaler aanbieden (50 bibliotheken starten of willen dat gaan doen); er is een marketingtoolkit voor. En daarnaast aanvullend lesmateriaal, waaronder Meer digitale zorg; log je in als coördinator of docent, dan krijg je meer informatie.
  • Hulp geven rondom donorregistratie en corona-apps en -websites van de overheid.
  • Vragen beantwoorden in het Informatiepunt Digitale Overheid, gerelateerd aan de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) en het Persoonsgebonden budget (PGB).
  • Informatiebijeenkomsten en spreekuren organiseren, met partners uit zorg- en welzijnssector.
  • Deelname aan MeiMeetMaand van de Hartstichting. In 2022 openden 94 bibliotheekorganisaties in 128 vestigingen een bloeddrukmeetpunt. Dit zorgde voor veel aanloop. Sommige bibliotheken richtten collectietafels in of verbonden er programmering aan.

Ons doel voor de komende jaren is om het thema Gezondheid en (digitale) zorg structureel te verankeren in het programma Bibliotheek en basisvaardigheden. 

De rol van de bibliotheek

Doel van de bibliotheek is om mensen informatievaardiger te maken, door in te zetten op taal- en digitale vaardigheden en hulp en informatie te bieden. KB en VOB stellen een plan op om het thema steviger neer te zetten. Dit gebeurt in samenwerking met POI's en diverse partijen die meedenken, waaronder Stichting Digisterker en de ministeries van VWS en BZK. Met dit plan verankeren we het thema in het programma Bibliotheek en basisvaardigheden en de brede maatschappelijk-educatieve bibliotheek zoals benoemd in het Bibliotheekconvenant.

Bibliotheken kunnen lokaal en regionaal aanbod verzorgen rond gezondheid, bijvoorbeeld:

Zie alle leermiddelen rond gezondheid in het Trefpunt leermiddelen.

Zorgprofessionals herkennen beperkte gezondheidsvaardigheden niet altijd. De bibliotheek kan bijdragen aan het herkennen en bespreekbaar maken hiervan, bijvoorbeeld met de training Herkennen laaggeletterdheid van Stichting Lezen en Schrijven. 
Gebruik de video Samenwerken rond gezondheid en zorg (zie onder aan deze pagina), om potentiële partners te interesseren. 

Samenwerkingspartners van de bibliotheek
  • Welzijnsorganisaties
  • Jeugdgezondheidszorgorganisaties
  • GGD
  • Zorgbelang
  • (Regionale organisaties voor) Huisartsenzorg
  • Verzorgingshuizen
  • Wijkzorg
  • KBO
  • Ziekenhuizen
  • Consultatiebureaus
  • Verloskundigenpraktijken
  • In netwerkverband bijvoorbeeld vanuit een preventie akkoord

Niveaus

Er zijn 3 niveaus van gezondheidsvaardigheden:

  • functioneel: basale kennis door het kunnen lezen, schrijven en zoeken op internet.
  • interactief of communicatief: begrijpend lezen, kunnen reflecteren, abstract denken, vragen stellen, en hoofd- en bijzaken onderscheiden
  • kritisch: informatie over ziekte en gezondheid kunnen ordenen, analyseren, toepassen en vooruitdenken, prioriteiten stellen

Voorbeelden van collega's en partners

Bronnen en tools

Video: Samenwerken rond gezondheid en zorg