Informatie voor het bibliotheeknetwerk

Bibliotheken en de samenwerking met het primair onderwijs

  1. Activiteiten: digitale geletterdheid

Activiteiten op het gebied van digitale geletterdheid

Aanbod primair gericht op uitvoeren en ondersteunen activiteiten

Van alle deelnemende bibliotheken werkt 63% samen met het primair onderwijs rondom digitale geletterdheid. Het aandeel bibliotheken dat met scholen samenwerkt in het kader van digitale geletterdheid is hiermee vrijwel gelijk gebleven ten opzichte van 2021-2022.
 

De dienstverlening van bibliotheken in dit kader bestaat voornamelijk uit activiteiten voor de leerlingen, zoals het uitvoeren en ondersteunen van activiteiten op school (79%), het verzorgen van groepsbezoeken in de bibliotheek (62%) en het voordoen van activiteiten of werkvormen op school (51%). Ongeveer een kwart van de bibliotheken biedt het gezamenlijk opstellen van een mediaplan aan (27%), en/of ondersteunt scholen bij de visie- en beleidsontwikkeling rondom digitale geletterdheid (20%). 
 

De meeste typen aanbod op het gebied van digitale geletterdheid werden in 2022-2023 door meer bibliotheken aangeboden dan in 2021-2022. Een (kleine) daling was er alleen in het aanbieden van zelfontwikkelde programma’s en activiteiten (aangeboden door 48% van de bibliotheken in 2021-2022 en 41% in 2022-2023), het adviseren rondom beleid voor digitale geletterdheid (29% in 2021-2022; 25% in 2022-2023) en het ondersteunen bij visie- en beleidsontwikkeling (24% in 2021-2022; 20% in 2022-2023).

Welk type diensten biedt jouw bibliotheek bij de samenwerking met het primair onderwijs op het gebied van digitale geletterdheid? (Selectie: alle bibliotheken met samenwerkingen rondom digitale geletterdheid, N: 83)

Het aanbod rondom digitale geletterdheid richt zich het sterkst op de aspecten Mediawijsheid en Informatievaardigheden. Hieraan wordt enige tot veel aandacht besteed door ruim 9 van de 10 bibliotheken die met scholen samenwerken op het gebied van digitale geletterdheid. Aan ICT-basisvaardigheden en computational thinking wordt door respectievelijk 53% en 62% van de bibliotheken minimaal enige aandacht besteed. 

Week van de Mediawijsheid meest aangeboden campagne als het gaat om de digitale samenleving 

Ruim drie op de vier deelnemende bibliotheken (77%) faciliteren digitalegeletterdheidcampagnes en -activiteiten. De Week van de Mediawijsheid wordt veruit het meest aangeboden: net als in 2021-2022 doet een meerderheid van 64% mee aan deze campagne. Andere programma’s die veel worden aangeboden zijn Hackshield (31%), MediaMasters (21%) en Jeugdkrakercompetitie (12%). Het gebruik van Hackshield is daarbij sterk toegenomen ten opzichte van het voorgaande schooljaar, toen 9% van de bibliotheken dit aanbood.

Welke landelijke digitalegeletterdheidcampagnes of -lesmaterialen bood jouw bibliotheek in schooljaar 2022-2023 aan in de samenwerking met het primair onderwijs? Selectie: alle bibliotheken, N: 133)

Veelgebruikte digitalegeletterdheidscampagnes

HackShield is een game die kinderen tussen de 8 en 12 jaar oud weerbaar maakt tegen cybercriminaliteit. Via deze game worden kinderen opgeleid tot Cyber Agents die zichzelf en hun omgeving kunnen beschermen tegen online gevaar.

MediaMasters is een gratis serious game over de kansen en gevaren van (digitale) media, speciaal voor leerlingen tussen de 10 en 12 jaar (po, so en sbo). Door het spelen van de game bouwen leerlingen basiskennis op over mediawijsheid terwijl spelenderwijs ook taalvaardigheid en waar relevant basale rekenvaardigheden aan de orde komen.

De Nationale Jeugdkrakercompetitie zorgt ervoor dat kinderen van groep 7 en 8 - spelenderwijs - beter worden in het zoeken op internet. Teams uit heel Nederland en België doen mee. De zoekwedstrijd bestaat al meer dan tien jaar. Een team van ervaren bibliothecarissen stelt de vragen samen.

Ruim 400 scholen stellen samen met bibliotheek mediaplan op 

In de samenwerking met het primair onderwijs biedt 27% van de bibliotheken aan om gezamenlijk een mediaplan op te stellen. In het schooljaar 2022-2023 stelden ze met 426 schoollocaties een dergelijk mediaplan op. Gemiddeld gaat het om zes mediaplannen per bibliotheek. Van de bibliotheken die een leesplan aanbieden, biedt 18% ook een mediaplan aan. Indien er met een school een mediaplan is opgesteld dan is dat altijd in combinatie met een leesplan.


Aantal schoollocaties met mediaplan 
2016-2017 2017-2018 2018-2019 2019-2020 2020-2021 2021-2022 2022-2023
Aantal locaties 418 415 519 517 433 352 426
Op hoeveel schoollocaties waarmee jouw bibliotheek samenwerkte werd samen met de bibliotheek een informatievaardigheden / mediaplan ingevuld? (Selectie: bibliotheken die samenwerken met het primair onderwijs op het gebied van digitale geletterdheid)