Informatie voor het bibliotheeknetwerk

Bibliotheken en de samenwerking met het primair onderwijs

  1. Evaluatie en vooruitblik

Effectiviteit dienstverlening

Evaluatie

Alle bibliotheken meten en evalueren samenwerking

Het monitoren en evalueren van de samenwerking met het primair onderwijs is essentieel. Naast dat het direct inzicht biedt in de effectiviteit van de samenwerking kunnen de monitor- en evaluatieresultaten diverse aanknopingspunten bieden om het gesprek met de schooldirectie en andere samenwerkingspartners aan te gaan. 

In 2022-2023 monitorden en evalueerden alle deelnemende bibliotheken de samenwerking met het basisonderwijs. Zij deden dit op verschillende wijzen. De meest voorkomende manier is het voeren van evaluatiegesprekken met leescoördinatoren (91%) of de schooldirectie (83%). Ook monitoren circa 8 op de 10 bibliotheken de data uit het bibliotheeksysteem (bijvoorbeeld aantal leden en aantal uitleningen) (82%) en/of evalueren de samenwerking door gebruik te maken van de landelijke (80%) of lokale rapportage (78%) van de Monitor de Bibliotheek op school. Ten opzichte van 2021-2022 is er een toename zichtbaar in het gebruik van vrijwel alle monitoringsinstrumenten.

Instrument Aandeel van de bibliotheken
Gesprekken met leescoördinatoren 91%
Monitor dBos 89%
Monitor dBos: Landelijke rapportage 80%
Monitor dBos: Lokale rapportage per school 78%
Monitor dBos: Lokale bibliotheek rapportage 59%
Monitor dBos: Lokale rapportage per gemeente 50%
Accountgesprekken en/of evaluatiegesprekken met schooldirectie over de samenwerking 83%
Data uit het bibliotheeksysteem 82%
Bibliotheekmonitor 74%
Bibliotheekmonitor: Landelijke rapportage 57%
Bibliotheekmonitor: Landelijke infographic 41%
Bibliotheekmonitor: Lokale infographic 41%
Bibliotheekmonitor: Provinciale infographic 28%
Bibliotheekmonitor: Dashboard in de sectie Bibliotheekinzicht op Bnetwerk 22%
Bibliotheekmonitor: Onderzoeksartikelen in de sectie Bibliotheekinzicht op Bnetwerk        7%
Aantal bezoekers van activiteiten 74%
Gesprekken met overkoepelende schoolbesturen 44%
Klanttevredenheidsonderzoek onder leerkrachten 22%
Ander onderzoek onder leerlingen 22%
Anders 11%
Meet/registreert niets 7%
Onbekend 6%
Van welke instrumenten of ondersteuning maakte jouw bibliotheek in 2022-2023 gebruik om de samenwerking met het primair onderwijs te monitoren en evalueren? (Selectie: bibliotheken die samenwerken met het primair onderwijs, N: 133)

Successen

Expertise in de bibliotheek belangrijkste succes

Net als in voorgaande jaren is aan bibliotheken gevraagd met welke drie elementen van de dienstverlening aan het primair onderwijs zij het meest tevreden zijn. Voor het eerst wordt daarbij de beschikbare expertise in de eigen bibliotheek het vaakst genoemd (door 65% van de bibliotheken). De samenwerking met scholen (in voorgaande jaren het vaakst genoemde succes) wordt door 63% van de bibliotheken als een van de belangrijkste successen genoemd. Ook het goed kunnen vinden en bereiken van de doelgroep is een vaak genoemd succes (47%). Het grootste verschil ten opzichte van vorig jaar zit in het aantal bibliotheken dat het zicht op de effectiviteit van de bibliotheken in de top 3 van grootste successen plaatst. In 2021-2022 deed 4% van de bibliotheken dit, in 2022-2023 16% van de bibliotheken. Mogelijk hangt dit samen met het toenemende gebruik van verschillende monitoringsinstrumenten om de samenwerking met het primair onderwijs te evalueren.

 

Wat zijn volgens jou de drie grootste successen in de samenwerking met het primair onderwijs? (Selectie: bibliotheken die samenwerken met het primair onderwijs, N: 133)

Knelpunten

Personele bezetting grootste knelpunt bij samenwerking

Net als voorgaande jaren blijven in 2022-2023 onvoldoende personele bezetting (genoemd door 49% van de bibliotheken) en onvoldoende financiering (38%) de grootste knelpunten voor bibliotheken in de samenwerking met het primair onderwijs. Een aantal knelpunten wordt daarnaast in 2022-2023 beduidend vaker genoemd dan in het voorgaande jaar. Zo stijgt het aandeel bibliotheken dat onvoldoende borging van de samenwerking als één van de drie belangrijkste knelpunten ervaart, van 21% in 2021-2022 naar 36% in 2022-2023. Ook is er een toename van het aandeel bibliotheken dat als knelpunt wijst op onvoldoende beleidsprioriteit bij de gemeente (van 19% in 2021-2022 naar 26% in 2022-2023) of het onderwijs (van 21% in 2021-2022 naar 26% in 2022-2023).

Voor de bibliotheken die onvoldoende personele bezetting als knelpunt ervaren, heeft dit verschillende gevolgen. Van deze bibliotheken moet 54% keuzes maken met betrekking tot de samenwerking, en voor 48% betekent het dat zij niet alle onderdelen in de samenwerking met scholen evenveel aandacht kunnen geven. Ook moet 40% van de bibliotheken hierdoor personeel flexibel inzetten.

 

Wat zijn volgens jou de drie grootste knelpunten in de samenwerking met het primair onderwijs? (Selectie: bibliotheken die samenwerken met het primair onderwijs, N: 133)

Vooruitblik

Gezinsaanpak belangrijkste thema voor komend jaar

Gevraagd naar hun plannen voor het volgende schooljaar geeft driekwart van de bibliotheken aan van plan te zijn in te gaan zetten op het thema gezinsaanpak (74%). Ook de expertise van leesconsulenten (70%), het intensiveren van samenwerking (59%) en de focus op taalarme gezinnen (58%) staat bij veel bibliotheken hoog op de agenda van 2023-2024.

 

Waarop gaat jouw bibliotheekorganisatie in schooljaar 2022-2023 inzetten voor de dienstverlening rondom de samenwerking met het primair onderwijs? (Selectie: bibliotheken die samenwerken met het primair onderwijs, N: 133)