Informatie voor het bibliotheeknetwerk

Bibliotheken en de samenwerking met het primair onderwijs

  1. Expertise

Functies

Diverse specialisten ingezet voor samenwerking primair onderwijs 

Alle deelnemende bibliotheken hadden in het schooljaar 2022-2023 personeel beschikbaar voor de samenwerking met het primair onderwijs (100%). Gemiddeld zetten bibliotheken zes verschillende typen medewerkers in voor de dienstverlening rondom primair onderwijs. Hierin is sinds 2016 een stijgende lijn te zien: toen ging het gemiddeld nog om twee à drie verschillende functies.

Voor de samenwerking worden veelal specialisten ingezet, zoals leesconsulenten (ingezet door 65% van de bibliotheken), onderwijsspecialisten (64%) en lees- en mediaconsulenten (53%). Daarnaast is er een groei zichtbaar in het aantal bibliotheken dat medewerkers inzet voor administratieve dienstverlening (van 64% in 2021-2022 naar 70% in 2022-2023) en in de frontoffice (van 35% in 2021-2022 naar 53% in 2022-2023). De uitbreiding van schoollocaties met de Bibliotheek op school is een mogelijke verklaring voor deze stijgingen. Voor de uitbreiding is meer menskracht nodig voor onder andere administratieve dienstverlening en frontoffice.

De groei in het aandeel bibliotheken dat vrijwilligers inzet voor de samenwerking met het primair onderwijs zet ook in 2022-2023 door. In 2020-2021 deed 26% van de bibliotheken dit, waarna het steeg naar 39% in 2021-2022 en 44% in 2022-2023. Vrijwilligers werden onder andere ingezet voor activiteiten met betrekking tot voorlezen (56%), assistentie in de schoolbibliotheek (47%) en assistentie bij evenementen (34%).

 

Voor welke (soortgelijke) functies had jouw bibliotheekorganisatie in schooljaar 2022-2023 personeel beschikbaar rondom de samenwerking met het primair onderwijs? (Selectie: bibliotheken die samenwerken met het primair onderwijs, N: 133)

Vooral medewerkers met een hbo-opleiding ingezet

Van de fte die door bibliotheken worden ingezet in de samenwerking, wordt 76% ingevuld door medewerkers met hbo als opleidingsniveau. Daarnaast wordt 15% van de fte ingevuld door medewerkers met een mbo-opleiding en 8% door medewerkers met een universitaire opleiding.

Gemiddeld 4,3 fte per week beschikbaar voor primair onderwijs

Bibliotheken hadden in 2022-2023 gemiddeld 4,3 fte per week beschikbaar voor de samenwerking met het primair onderwijs. Dit is een stijging ten opzichte van de afgelopen drie jaar, waarin bibliotheken gemiddeld 3,5 fte per week beschikbaar hadden. Bibliotheken met een groot werkgebied hebben beduidend meer uren beschikbaar voor deze samenwerking dan bibliotheken met een klein werkgebied. Zo hebben de grote bibliotheken (XL-bibliotheken met meer dan 200.000 inwoners in het werkgebied) gemiddeld 9,7 fte per week beschikbaar voor de samenwerking met het primair onderwijs, tegenover gemiddeld 1,2 fte bij de S-bibliotheken en 3,2 fte bij de M-bibliotheken. 

Hoeveel fte is er per week beschikbaar voor de samenwerking met het primair onderwijs? (Selectie: bibliotheken die personeel inzetten voor de samenwerking met het primair onderwijs, N: 133)

Trainingen en kennisbijeenkomsten

Om te kunnen bijdragen aan een stevige borging van de kwaliteitsverbetering in het leesbeleid van de school is het volgen van trainingen van belang (Wesseling, 2022). In totaal hebben medewerkers van bijna alle bibliotheken (96%) deelgenomen aan trainingen of kennisbijeenkomsten rondom de samenwerking met het primair onderwijs. De gevolgde activiteiten zijn divers. Veelvoorkomende activiteiten op het gebied van leesbevordering zijn evenwel het volgen van een opleiding tot leesconsulent voor de Bibliotheek op school (53%), het volgen van de cursus (34%) of nascholing (41%) Trainer Open Boek, of het volgen van een kennisbijeenkomst rondom de gezinsaanpak (46%).

Bij de meerderheid van de bibliotheken met een samenwerking op het gebied van digitale geletterdheid hebben medewerkers in 2022-2023 trainingen en kennisbijeenkomsten rondom dit thema gevolgd (35%). Vaak ging het hierbij om trainingen en kennisbijeenkomsten aangeboden door de POI (19%) of een opleiding of training tot mediacoach (15%).

Soort training of activiteit Aandeel bibliotheken
Leesbevordering  
Opleiding Leesconsulent de Bibliotheek op school 53%
Kennisbijeenkomst rondom de gezinsaanpak 46%
Nascholing Trainer Open Boek 41%
Congres Lezen Centraal 39%
Kennisbijeenkomst rondom Meertaligheid 39%
Cursus Trainer Open Boek 34%
Rijke teksten: de rol van de leesconsulent 32%
Door de POI aangeboden training/kennisbijeenkomst rondom leesbevordering 26%
Training Meertaligheid bij de Bibliotheek op school 22%
Training Leesplezier voor kinderen met een leesprobleem 20%
Zelfontwikkelde training/kennisbijeenkomst/webinar/studiedag 16%
Didactiek voor leesconsulenten de Bibliotheek op school 13%
Training van uitvoerder naar gesprekspartner 11%
Training Onderwijsrelaties bouwen en borgen in po 8%
Cursus Creatief schrijven in de klas 8%
Hoe word ik een activerende trainer? 8%
Digitale geletterdheid  
Door de POI aangeboden training/kennisbijeenkomst rondom digitale geletterdheid 15%
Opleiding/training mediacoach 19%
Digistart training voor 4 tot 12 jaar (e-learning) 2%
Hebben de medewerkers van jouw bibliotheekorganisatie in het schooljaar 2022-2023 deelgenomen aan trainingen of kennisbijeenkomsten rondom de samenwerking met het primair onderwijs? Zo ja, aan welke training(en)? (Selectie: alle bibliotheken met samenwerkingen rondom leesbevordering, N:133, en alle bibliotheken met samenwerkingen rondom digitale geletterdheid, N: 85)