Informatie voor het bibliotheeknetwerk

Bibliotheken en de samenwerking met het primair onderwijs

  1. Doelgroep en leden

Doelgroep van het aanbod

Driekwart van de basisschoolleerlingen is lid van de bibliotheek

Nederland telt ruim 1,6 miljoen kinderen in de leeftijd van 4 tot en met 12 jaar (CBS, 2024). In 2022-2023 telden alle bibliotheken ruim 1,2 miljoen leden in deze leeftijd. Deze kinderen behoren tot de doelgroep van de dienstverlening van de bibliotheek voor het basisonderwijs (bo), speciaal basisonderwijs (sbo) en (voortgezet) speciaal onderwijs ((v)so).[1]

Gemiddeld zijn drie op de vier kinderen van 4 tot en met 12 jaar in het werkgebied van de bibliotheken lid van de bibliotheek (75%).[2] Van het totaal aantal leden is 62% actief lid: zij hebben in het schooljaar 2022-2023 minimaal één keer boeken of ander fysiek materiaal van de bibliotheek geleend. Het aandeel actieve leden is daarmee licht gedaald van 65% in 2021-2022 naar 62% in 2022-2023. Dit aandeel blijft evenwel hoger dan in de leeftijdscategorie van het voortgezet onderwijs, waar 35% van de leden actief lid is (Klaren & Schrijen, 2024). 

In totaal registreerden bibliotheken in 2022-2023 196 duizend nieuwe leden van 4 tot 12 jaar, een vrijwel gelijk aantal als in 2021-2022. Daarmee is 16% van het totale ledenbestand in deze leeftijdscategorie in 2022-2023 als nieuw lid geregistreerd. In de meeste bibliotheken was het lidmaatschap voor kinderen en jongeren al gratis (Van de Burgt & Klaren, 2022). Sinds 1 juli 2022 is ook wettelijk vastgelegd dat iedereen onder de 18 jaar in heel Nederland gratis lid kan worden van de bibliotheek. 

 

Hoeveel bibliotheekleden van 4 tot en met 12 jaar bevonden zich in het werkgebied van jouw bibliotheek? (Selectie: alle bibliotheken, N 2022-2023: 134). Vanaf schooljaar 2020-2021 is de data vanuit het Datawarehouse van de KB gebruikt voor de ledenaantallen. Dit heeft gezorgd voor een trendbreuk.

Aandeel actieve bibliotheekleden ten opzichte van het totaal aantal bibliotheekleden (Selectie: alle bibliotheken, N 2022-2023: 134. Bron: KB Datawarehouse)

[1]   Een deel van de locaties voor speciaal onderwijs biedt zowel primair als voortgezet onderwijs aan. Deze locaties zijn meegenomen in deze rapportage.

[2] De doelgroep van het voortgezet speciaal onderwijs (vso) is niet in deze berekening meegenomen, omdat de ledenaantallen voor deze doelgroep voor de bibliotheken niet inzichtelijk zijn voor de bibliotheken.