Informatie voor het bibliotheeknetwerk

Bibliotheken en de samenwerking met het primair onderwijs

  1. Financiering

Financiering

Bibliotheken en scholen grootste financiers

In 2022-2023 hebben vrijwel alle deelnemende bibliotheken budget vrijgemaakt in de reguliere begroting ter bekostiging van de samenwerking met het primair onderwijs (96%). Daarnaast zijn de scholen (93%) wederom een belangrijke financieringspartner.

Ten opzichte van 2021-2022 nam in 2022-2023 het aandeel bibliotheken dat voor de samenwerking met het primair onderwijs extra financiering (bovenop de reguliere subsidie) van de gemeente ontvangt opnieuw toe, van 56% naar 60%. Dit hangt samen met de groei in het aandeel bibliotheken dat voor de samenwerking met het primair onderwijs ook samenwerkt met de gemeente. Daar tegenover staat een afname van het aantal bibliotheken dat voor deze samenwerking financiering ontving van stimuleringsfondsen, zoals Kunst van Lezen. In 2021-2022 ging dit om 53% van de bibliotheken, in 2022-2023 om 42%. Het gaat hierbij om de oude stimuleringsregeling waarmee in schooljaar 2022-2023 aan minder scholen in Europees Nederland geld is uitgekeerd dan in 2021-2022. 

Een aantal financieringsbronnen zijn in deze editie van dit onderzoek voor het eerst uitgevraagd. Zo ontving 41% van de bibliotheken financiering uit de zogenoemde NPO-gelden (Nationaal Programma Onderwijs), 34% in het kader van het Masterplan basisvaardigheden en 21% in het kader van het Onderwijs Achterstanden Beleid.

Nieuw toegevoegde subsidieregelingen

Binnen het Nationaal Programma Onderwijs (NPO) trekt de regering sinds 2021 5,8 miljard euro uit die scholen in het primair onderwijs kunnen gebruiken om de gevolgen van de coronacrisis voor leerlingen op te vangen. Scholen hebben tot en met het schooljaar 2024/2025 de tijd om dit geld te besteden.

Het Masterplan basisvaardigheden is gestart in 2022 en omvat een structurele investering van 1 miljard euro per jaar, bedoeld om de teruglopende beheersing van de basisvaardigheden rekenen/wiskunde, taal, burgerschap en digitale geletterdheid tegen te gaan. Hieruit worden onder meer extra investeringen in BoekStart en de Bibliotheek op school bekostigd.

Binnen het Onderwijs Achterstanden Beleid krijgen gemeenten en scholen geld van de Rijksoverheid om de kwaliteit en kwantiteit van de voorschoolse educatie te verhogen, met een focus op kinderen die een risico lopen op onderwijsachterstanden.

Uit welke bronnen wordt de samenwerking met het primair onderwijs gefinancierd? (Selectie: bibliotheken die samenwerken met het primair onderwijs, N: 133)

Van hoeveel gemeenten ontving jouw bibliotheek in schooljaar 2022-2023 onderstaande vormen van financiering voor samenwerking met het primair onderwijs? (Selectie: bibliotheken die samenwerken met het primair onderwijs en hiervoor een financiële bijdrage van de gemeente ontvangen, N: 79)

Financiële bijdragen het vaakst per leerling

De scholen die een financiële bijdrage leveren voor de dienstverlening van bibliotheken, leveren het vaakst een bijdrage per leerling (43%), gevolgd door een bijdrage per dienst of product (33%). Dit is een omkering ten opzichte van het voorgaande schooljaar 2021-2022, toen financiële bijdragen juist vaker per dienst (49%) dan per leerling (38%) werden geleverd.

 

Hoeveel van de schoollocaties waarmee jouw bibliotheek samenwerkt, leveren een financiële bijdrage aan jouw dienstverlening? (Selectie: bibliotheken die samenwerken met het primair onderwijs en hiervoor een financiële bijdrage van de scholen ontvangen, N: 128)

Budget veelal structureel van aard

Bij bijna alle bibliotheken (96%) is het budget dat voor de samenwerking met het primair onderwijs wordt vrijgemaakt ten minste deels structureel van aard. Voor 55% van de bibliotheken geldt dat zij alleen structureel budget inzetten, 41% van de bibliotheken zet zowel structureel als incidenteel budget in. Alleen incidenteel budget wordt door slechts 2% van de bibliotheken ingezet.

Twee op de vijf bibliotheken (40%) gebruiken het exploitatiemodel ‘de Bibliotheek op school primair onderwijs’ (voorheen rekenmodel), een tool voor de accountant, controller, financiële administratie en beleidsbepalers van de bibliotheek ten behoeve van het berekenen van de lokale kostprijs van de Bibliotheek op school primair onderwijs. Twee derde van de bibliotheken (65%) plaatsen de samenwerking met het primair onderwijs als afzonderlijke post op de begroting.

 

Was het budget dat de bibliotheek in schooljaar 2022-2023 heeft vrijgemaakt voor de samenwerking met het primair onderwijs structureel en/of incidenteel? (Selectie: bibliotheken die samenwerken met het primair onderwijs en hiervoor budget hebben vrijgemaakt, N: 128)