Informatie voor het bibliotheeknetwerk

Samenwerking met het voortgezet onderwijs 2022-2023

  1. Evaluatie

Effectiviteit dienstverlening

Vrijwel alle bibliotheken monitoren en evalueren samenwerking

Het monitoren en evalueren van de samenwerking met het voortgezet onderwijs is essentieel. Naast dat het direct inzicht biedt in de effectiviteit van de samenwerking kunnen de monitor- en evaluatieresultaten diverse aanknopingspunten bieden om het gesprek met de schooldirectie en andere samenwerkingspartners aan te gaan. 

In 2022-2023 monitoren en evalueren nagenoeg alle bibliotheken de samenwerking met het voortgezet onderwijs (90%). Zeven op de tien bibliotheken (70%) voeren evaluatiegesprekken met scholen over de samenwerking. Bijna de helft van de bibliotheken monitort ook  de data uit het bibliotheeksysteem (bijvoorbeeld aantal leden, uitleningen) (54%), voert gesprekken met leescoördinatoren (48%) en/of registreert het aantal bezoekers van activiteiten (45%). Verder evalueert ongeveer een derde van de bibliotheken de samenwerking door gebruik te maken van de landelijke rapportages Bibliotheekmonitor (40%) en Monitor de Bibliotheek op school (38%).

Meer leesplezier 

Met de Monitor de Bibliotheek op school worden de activiteiten op school en het leesgedrag en leesplezier van leerlingen jaarlijks in kaart gebracht en gevolgd. In de Monitor wordt ook ingegaan op de mate waarin de Bibliotheek op school wordt ingezet en de effecten die dit heeft op het leesgedrag van de leerlingen. Zo beleven vmbo-leerlingen met een mediatheek op school meer plezier aan lezen en lezen zij vaker dan leerlingen op scholen zonder mediatheek. Op scholen waar de bibliotheek leesbevorderingsactiviteiten uitvoert, lezen leerlingen vaker thuis een boek en gaan zij vaker naar de openbare bibliotheek dan op andere scholen (Heesterbeek & Hartkamp, 2019). 

Deelname Monitor de Bibliotheek op school

Meer scholen nemen deel aan de Monitor Bibliotheek op school 

Niet alle scholen die samenwerken volgens de aanpak de Bibliotheek op school maken gebruik van de bijbehorende Monitor [1]. Van alle schoollocaties waarmee wordt samengewerkt, nemen 120 deel aan de Monitor (DESAN Research Solutions, 2023), een toename ten opzichte van vorig schooljaar toen 72 scholen deelnamen.

[1] Niet alle bibliotheken nemen jaarlijks deel aan de Monitor de Bibliotheek op school. Hierdoor kan het aantal schoollocaties lager uitvallen dan het daadwerkelijke aantal schoollocaties dat deelneemt aan de Bibliotheek op school.

 

Totaal aantal schoollocaties dat deelneemt aan de Monitor de Bibliotheek op school 2016-2017 2017-2018 2018-2019 2019-2020 2020-2021 2021-2022 2022-2023
  64 71 65 63 63 72 120
Hoeveel schoollocaties in jouw werkgebied nemen deel aan de Monitor de Bibliotheek op school? (Selectie: bibliotheken waarvan het aantal schoollocaties voor voortgezet onderwijs dat deelneemt aan de Monitor bekend is, bron 2016-2019: Heesterbeek & Hartkamp, 2019, bron 2020-2021, 2021-2022 en 2022-2023: DESAN Research Solutions, 2023)

Positief effect op leesvaardigheid

Uit onderzoek naar de effecten van de aanpak Bibliotheek op school blijkt dat het landelijke leesbevorderingsprogramma een effectieve bijdrage levert aan de strijd tegen laaggeletterdheid. Een meta-analyse van 39 onderzoeken toont aan dat dergelijke interventies de leesmotivatie en leesvaardigheid van leerlingen een impuls geven (Van der Sande et al., 2023). Basisscholieren profiteren voor hun leesvaardigheid sterker van leesbevorderingsprogramma’s dan middelbarescholieren. Gemiddelde lezers gaan op hun leesvaardigheid weer sterker vooruit dan zwakkere lezers. Naarmate er meer jongens aan een programma meedoen, groeit de leesmotivatie sterker. Dat is goed nieuws, want juist jongens zijn relatief ongemotiveerd om te lezen (Van der Sande et al., 2023).